SamorzecznictwoSamorzecznictwo

Warsztaty

W ramach projektu „Itaka” przeprowadziliśmy w różnych regionach Polski serię warsztatów z seniorami, podczas których i rozmawialiśmy o tym, jak osoby starsze postrzegają temat przemijania. Chcieliśmy się dowiedzieć, czy czują się wykluczone z życia społecznego i kulturalnego, jak oceniają nasze działania artystyczne oraz jak postrzegają siebie. Ważnymi były dla nas także spostrzeżenia, w jaki sposób kultura regionu wpływa na obraz człowieka w podeszłym wieku.

 

Głównym założeniem warsztatów było samorzecznictwo uczestników, w ramach którego mówili oni we własnym imieniu o swoich potrzebach, problemach, marzeniach, postulatach. Zapytaliśmy seniorów, czy czują się wykluczeni z życia kulturalnego i społecznego, jakie mają pomysły na wspólne, międzypokoleniowe działania, jak odczytują nasz program i nasze działania artystyczne oraz w jaki sposób i czy w ogóle czują potrzebę tego typu aktywności. Wywiady, przeprowadzane przez Emilię Karolinę Sitarz, objęły kilkadziesiąt osób z różnych miejscowości.
W ramach spotkań i warsztatów z seniorami, prowadziliśmy dyskusje, rozmowy oraz badanie na temat wykluczenia ze sfery sztuki.

Ankieta na którą można było odpowiadać pisemnie lub ustnie dotyczyła dostępu do sztuki, zainteresowań, potrzeb, zabezpieczenia infrastruktury.
Rozmowy prowadziliśmy także w szerszym, wielopokoleniowym gronie, stąd niektóre wypowiedzi pochodzą od osób w średnim wieku.

Najważniejsze zagadnienia pojawiające się w odpowiedziach dotyczyły dostępu do oferty kulturalnej.

Wspólne wnioski:

  • w większych miastach dostępność do oferty jest oceniana wysoko, inaczej jednak w miejscowościach małych, bez teatru i instytucji muzycznych (np. opera, filharmonia).
  • aktywności skierowane do seniorów realizowane są zarówno w małych i większych miejscowościach, a ich jakość oceniana jest przez seniorów wysoko (odpowiadają na potrzeby seniorów)
  • w mniejszych miejscowościach (np. domach kultury) seniorzy sami organizują dla siebie działania artystyczne (teatry amatorskie, spektakle, wystawy)
  • wszechobecnym brakiem wydaje się brak pomysłów na  działania międzypokoleniowe (włączające różne grupy wiekowe)
  • dużym wyzwaniem ekonomicznym są dla seniorów (we wszystkich miejscowościach) ceny biletów na wydarzenia kulturalne
  • oferty kulturalne z udziałem różnych grup wiekowych, skierowane nie tylko do seniorów ( np. tańsze bilety dla wszystkich w pierwszą środę miesiąca) są wyżej oceniane i nie są uznawane za wykluczające
  • część seniorów dostrzega brak miejsc scalających całościowo ofertę kulturalną w danej miejscowości (niegdyś rolę tę pełniły dodatki do lokalnej gazety)
  • słowo „senior” jest bardzo szerokie, a przez to nie do końca adekwatne. Istnieje potrzeba różnicowania, uzasadniona dużymi rozpiętościami zainteresowań i możliwości fizycznych (innych dla osób w wieku 60 plus, a innych dla osób w wieku 80 plus). Różnice międzypokoleniowe nie sprawiają że ludzie łączą się w grupy – to następuje ze względu na zainteresowania, a nie na wiek.

Konkluzja:
Cieszy nas fakt, że osoby starsze coraz częściej mówią wspólnym głosem, zwracając uwagę na swoje potrzeby. Seniorzy to grupa coraz liczniejsza , także coraz liczniejsza grupa odbiorców sztuki. Podkreślają oni jednak, że ich potrzeby są w dużej mierze dokładnie takie jak innych pokoleń. Najważniejszym wynikiem naszych badań jest decyzja o poszerzaniu oferty międzypokoleniowej, umożliwiającą obecność i możliwość działania ze względu na wiek. Wszechobecna wydaje się potrzeba dialogu międzypokoleniowego.

Poniżej prezentujemy najciekawsze  rozmowy  z udziałem:

  • Andrzeja Zmyślonego – emerytowanego pracownika sektora kulturalnego
  • Barbary Kisiel – emerytowanej nauczycielki
  • Janiny Piwowarczyk – członkinią Śląskiej Rady ds. Seniorów
  • Krzysztofem Fabiańskim – emerytowanym fotografem
  • Kamilem Szewczykiem – osobą pracującą międzypokoleniowo

 

Skompilowany plik zawiera wypowiedzi zbiorcze, nagrywane po warsztatach w różnych miejscach.

Badania i rozmowy przeprowadziła Emilia Karolina Sitarz.

Miejsca warsztatów

Polana Kultury Orzysz

Polana Kultury to Centrum Biblioteczno-Kulturalne w Orzyszu (Mazury) powstałe w ramach Narodowego Programu Rozwoju Czytelnictwa. Aranżacja wnętrz Polany Kultury inspirowana jest harmonią lasu. Możemy odwiedzić m.in. Brzozową Czytelnię i Cyfrową Jabłoń, a elementy zastosowane w aranżacji kojarzone są z lasem. W oddzielnym pomieszczeniu utworzone zostało Lokalne Centrum Aktywności, miejsce spotkań, integracji i nauki dla wszystkich mieszkańców. Polana Kultury realizuje ofertę edukacyjną w zakresie edukacji cyfrowej, prozdrowotnej czy nauki języków obcych z wykorzystaniem nowych technologii. Ułatwia dostęp do współczesnej kultury audiowizualnej na przykład poprzez muzotekę. Przy Polanie działa Klub Seniora. Polaną kieruje Joanna Kamieniecka.

www.facebook.com/polanakultury
Centrum Aktywności Międzypokoleniowej Nowolipie w Warszawie

Misją Centrum Aktywności Międzypokoleniowej „Nowolipie” jest kreowanie, współtworzenie działań na rzecz wzmacniania aktywności seniorek i seniorów oraz grup międzypokoleniowych, integrujących wspólnotę sąsiedzką, dzielnicową i miejską, wzmacniającą Warszawę w budowaniu wizerunku miasta przyjaznego i dostępnego dla osób w każdym wieku.
Koncepcja Centrum Aktywności Międzypokoleniowej Nowolipie powstała na bazie rozpoznanych potrzeb seniorów połączonych z doświadczeniem osób pracujących na rzecz osób starszych oraz nowym spojrzeniem designerów projektujących usługi społeczne ułatwiające życie ludziom i jest częścią międzynarodowego projektu o nazwie Design-led Innovations for Active Ageing (DAA).

https://cam.waw.pl
Centrum Organizacji Pozarządowych – Katowice

Ważnym aspektem działania Centrum Organizacji Pozarządowych jest upowszechnianie wśród mieszkańców Katowic wiedzy na temat trzeciego sektora, zarówno dotyczącej możliwości angażowania w jego działania, jak i korzystania z oferty organizacji –  ma stać się miejscem spotkań, wymiany informacji i usług katowickich organizacji. Centrum organizuje szereg inicjatyw na rzecz osób starszych. W ramach projektu „Itaka” w Centrum odbyło się spotkanie z seniorami z udziałem Emilii Karoliny Sitarz i Janiny Piwowarczyk – animatorki kultury, realizującej projekty skierowane do osób starszych (m.in. autorski projekt „Droga do starości”).

www.facebook.com/COPkopernika
Koło Gospodyń Wiejskich w Nowym Bystrem

Celem działania Koła Gospodyń Wiejskich w Nowym Bystrem jest budowanie nowego wizerunku koła gospodyń sprzyjającego aktywizacji społeczności wiejskiej oraz integracji międzypokoleniowej. Popularyzacja regionu poprzez ukazywanie działalności lokalnych kół gospodyń wiejskich to ważna rola w zachowaniu tożsamości terytorialnej, rozbudzeniu wśród odbiorców zainteresowania historią, kulturą,  sztuką kulinarną  regionu Podhala. Promowanie regionu, jego osiągnięć i tradycji podkreśla jego wyjątkowość, podnosi świadomość mieszkańców oraz poziom ich identyfikacji z małą ojczyzną.

Koło Gospodyń Wiejskich w Nowem Bystrem szczególną wagę przywiązuje do dialogu międzypokoleniowego i aktywizacji kobiet po sześćdziesiątym roku życia w wydarzenia o charakterze kulturalnym.

www.facebook.com/people/Koło-Gospodyń-Wiejskich-w-Nowem-Bystrem/100064777330756/
Związek Podhalan Oddział w Miętustwie

Związek Podhalan to stowarzyszenie założone w roku 1919, reaktywowane w 1959. Jest organizacją skupiającą polskich górali, którzy pielęgnują swoją odrębność kulturową i obyczajową oraz sympatyków, związanych z subregionami zamieszkałymi przez górali polskich. Według uchwalonego statutu Związku jego celem było „utrzymywanie towarzyskiej i duchowej łączności Podhalan, wszechstronne popieranie się wzajemne; praca nad podniesieniem ludu podhalańskiego pod względem etycznym, umysłowym i gospodarczym; utrzymywanie i pielęgnowanie swoistej kultury Podhala, wyrażającej się w mowie, stroju, obyczajach, tańcu, śpiewie, budownictwie itp; otoczenie opieką kształcącej się młodzieży podhalańskiej”. Aktualnie działania Związku Podhalan skupiają się wokół podtrzymywania tradycji góralskiej, ze szczególnym uwzględnieniem dialogu międzypokoleniowego i tradycji przekazów ustnych, z tzw. „dziada pradziada”.

www.facebook.com/zwiazekpodhalanmietystwo
Miejska Biblioteka Publiczna im. Adama Asnyka w Kaliszu

Miejska Biblioteka Publiczna im. Adama Asnyka poprzez sieć Biblioteki Głównej i 10 filii zapewnia obsługę biblioteczną mieszkańców miasta i okolicy. Biblioteka Główna poza swoją podstawową funkcją pełni jednocześnie rolę zaplecza naukowego dla Kalisza, dba o sprawne funkcjonowanie systemu informacyjnego i wymiany bibliotecznej.

Organizacja form pracy z czytelnikiem opiera się na różnorodnych działaniach. Wypełniając misję kulturotwórczą organizujemy wydarzenia służące integracji mieszkańców oraz popularyzacji wiedzy i czytelnictwa. Biblioteka stanowi także ośrodek wiedzy o regionie, jest centrum promocji środowiska lokalnego, zwłaszcza regionalnych twórców.

Wychodzimy naprzeciw oczekiwaniom różnych grup naszych użytkowników organizując:

  • spotkania literacko-muzyczne
  • spotkania autorskie
  • wystawy
  • lekcje biblioteczne
  • zajęcia plastyczne
  • wycieczki do biblioteki
https://www.mbp.kalisz.pl/
Fundacja Pompka

Fundacja POMPKA powstała w 2008 roku, by wspierać ciekawe inicjatywy artystyczne, edukacyjne i społeczne. W sferze naszych zainteresowań są sztuki performatywne i wizualne, ale też inne dziedziny aktywności twórczej.

Ze względu na japonistyczne wykształcenie i pasje fundatorki – Anity Zdrojewskiej – szereg działań inspirowanych jest kulturą Japonii, nierozerwalnie związanej z przyrodą. Wierzymy, że bliska relacja z naturą i sztuką pozwala nam rozwijać w sobie to, co najlepsze.

Chcemy inspirować, wspierać w realizacji zainteresowań i tworzyć przestrzeń twórczego rozwoju. Pompujmy razem dobrą energię!

https://www.fundacjapompka.org.pl/

Projekt realizowany z dotacji programu Aktywni Obywatele – Fundusz Krajowy finansowanego przez Islandię, Liechtenstein i Norwegię w ramach Funduszy EOG.

Przewiń do góry